15 yaşındaki çocuğun MESEM kapsamında çalıştırıldığı iş yerinde istismar edilmesi Meclis gündeminde

Şikayet üzerine gözaltına alınan işveren, 2 gün sonra serbest bırakıldı.

Türkiye İşçi Partisi (TİP) Sözcüsü Sera Kadıgil, 15 yaşındaki kız çocuğunun Mesleki Eğitim Merkezi (MESEM) protokolü kapsamında çalıştırıldığı iş yerinde işveren C.U. tarafından cinsel istismara uğramasını Meclis gündemine taşıdı. Milli Eğitim Bakanı Yusuf Tekin’in yanıtlaması istemiyle soru önergesi veren Kadıgil, Tekin’e “Taciz iddiasının muhatabı olan iş yeri hakkında herhangi bir idari denetim, inceleme veya yaptırım uygulandı mı?” diye sordu.

MESEM’de pastacılık bölümüne kaydolan 15 yaşındaki bir kız çocuğu, Nisan 2025’te işveren C.U. tarafından birden fazla kez cinsel istismara maruz bırakıldı, durumu aktardığı okul yönetiminden ise “İş yeriyle aranızda” yanıtını aldı.

Öğrencinin şikayeti üzerine gözaltına alınan C.U. 2 gün sonra serbest bırakılırken, söz konusu işyeri ile MEB’in protokolünün devam etmesi nedeniyle suç kaydı olan patronla çocukların çalışmak zorunda kaldığı aktarıldı.

TİP Sözcüsü Sera Kadıgil, konuyu Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) gündemine taşıdı. Milli Eğitim Bakanı Yusuf Tekin’in yanıtlaması istemiyle soru önergesi veren Kadıgil, önergede “Ucuz işgücü olarak kullanılan öğrencilerin eğitim adı altında sömürüldüğü MESEM sisteminde, öğrencilerin bedensel ve ruhsal güvenliğinin de patronların insafına bırakıldığı açıkça ortaya konmaktadır” ifadelerine yer verdi.

‘ÖĞRENCİLERİN BEDENSEL VE RUHSAL GÜVENLİĞİ PATRONLARIN İNSAFINA BIRAKILIYOR’

Kadıgil, önergesinde yaşananları şöyle özetledi:

“Basına yansıyan haberlerde, Mesleki Eğitim Merkezi (MESEM) kapsamında bir iş yerinde staj yapan 15 yaşındaki bir kız öğrencinin çalıştığı iş yerinde cinsel tacize maruz bırakıldığını, bu durumu yetkililere iletmesine rağmen korunmadığını, aksine okul yönetiminin ‘iş yeriyle aranızda’ sözlerini sarf ederek öğrencinin korunması sorumlunun cezalandırılması için herhangi bir adım atmadığı iddia edilmektedir.

Haberde yer alan bilgiler öğrencinin yaşadığı tacizin yalnızca bireysel bir suç olmanın ötesine geçerek, ucuz işgücü olarak kullanılan öğrencilerin, eğitim adı altında sömürüldüğü MESEM sisteminde; öğrencilerin bedensel ve ruhsal güvenliğinin de patronların insafına bırakıldığı açıkça ortaya koymaktadır. Taciz mağduru olan öğrencinin anlatımlarında; yalnız bırakıldığı, şikâyetinin ciddiye alınmadığı, faille aynı ortamda kalmaya zorlandığı, psikolojik destek sunulmadığı ve söz konusu işyeri ile MEB’in protokolünün devam ettiği, suç kaydı olan patronla çocukların hala çalışmak zorunda kaldığı görülmektedir.

Öte yandan, tacize uğrayan öğrenci, iş yerinde maruz bırakıldığı saldırının ardından savcılığa giderek şikayetçi olmasının ardından gözaltına alınan C.U.’nun iki gün sonra serbest bırakılması ayrı bir skandaldır.”

‘İŞ YERİ HAKKINDA HERHANGİ BİR İDARİ DENETİM, İNCELEME VEYA YAPTIRIM UYGULANDI MI?’

Sera Kadıgil’in, Bakan Tekin’e yönelttiği sorular ise şu şekilde:

1. MESEM kapsamında staj yapan öğrencinin cinsel tacize maruz kaldığı yönündeki beyanı, okul yönetimine hangi tarihte ve hangi yollarla iletilmiştir?
2. Öğrencinin bu başvurusu sonrasında okul yönetimi tarafından hangi işlemler yapılmıştır? Olayla ilgili yetkili mercilere suç duyurusunda bulunulmuş ya da herhangi bir soruşturma başlatılmış mıdır?
3. Olayın savcılığa sirayet etmesinin ardından yaşananları ortaya çıkarmak için Bakanlığınız tarafından herhangi bir soruşturma başlatılmış mıdır?
4.  Taciz iddiasının muhatabı olan iş yeri hakkında herhangi bir idari denetim, inceleme veya yaptırım uygulanmış mıdır?

‘MESEM PROTOKOLÜ İLE ÖĞRENCİ ÇALIŞTIRILAN İŞYERLERİ HANGİ KRİTERLERE GÖRE SEÇİLİYOR?’

• Bakanlığınız tarafından MESEM protokollerinin uygulandığı işyerlerinin sahipleri ve yöneticilerinin suç kaydı olup olmadığı araştırılmakta mıdır? MESEM protokolü ile öğrenci çalıştırılan işyerleri hangi kriterlere göre seçilmektedir?
• Öğrenciye “bu durum okul ile iş yeri arasındadır” şeklinde yanıt veren okul yönetimindeki yetkilinin kim olduğu tespit edilmiş midir? Hakkında herhangi bir idari cezai soruşturma yapılmış mıdır? 
• Tacize uğrayan öğrenci yaşadıklarının ardından MESEM’den de ayrılmak zorunda kalırken “Böyle şeyler çok çabuk duyuluyor. Bundan sonra hiçbir iş yeri beni işe almadı. Okulla görüştüm ve ‘Hiçbir iş yeri almıyor, 15 günüm dolacak okuldan atılmak zorunda kalacağım’ ifadeleriyle eğitim hayatının sona ermek üzere olduğunu belirtmektedir. Bakanlık olarak söz konusu kız çocuğunun okuldan atılmasıyla eğitimden koparılması karşısında alınan bir önlem var mıdır? Hem söz konusu kız çocuğunun hem de benzer durumdaki çocukların güvenli ortamlarda eğitim alabilmesi için attığınız adımlar nelerdir?
• MESEM kapsamında staj yapan öğrencilerin cinsel taciz, şiddet ve istismara karşı başvurabileceği bir mekanizma bulunmakta mıdır?

‘MESEM KAPSAMINDAKİ İŞYERLERİ HANGİ HUSUSLAR ESAS ALINARAK DENETLENİYOR?’

• Son beş yıl içerisinde MESEM öğrencileri tarafından bildirilen cinsel taciz ve istismar vakalarının sayısı kaçtır? Bu başvuruların kaçı soruşturma ile sonuçlanmıştır? Açılan soruşturmaların akıbeti nedir?
•  Öte yandan tacize uğrayan çocuk “İşe başlayınca kızların hepsinin yaşadığı şeyleri az çok anlamıştım. Kız çocuklarına daha çok zorbalık yapılıyor. Ben bazen sabah 5.30’da gidip akşam 12’de işten dönmek zorunda kalıyordum” sözlerine ilişkin çalışma saatleri ve özellikle kız çocuklarının güvenliği hususlarında herhangi bir açıklamanız olacak mıdır?
•  Ayrıca yine tacize uğrayan çocuğun “Denetim dedikleri sözde kalıyor. Çalıştığımız iş yerine girip ‘Bu çocuklar nasıl çalışıyor?’ demiyorlar. Geliyorlar, ‘Devamsızlıkları var mı?’, ‘yok’, bitti. Çalıştığımız ortamlara asla bakmıyorlar. Ben o kadar kötü imalat ortamları gördüm ki… Yaptıkları denetim değil bence.” İfadelerine yönelik bir açıklamanız var mıdır? MESEM kapsamındaki işyerleri ne kadar sürede bir, hangi hususlar esas alınarak denetlenmektedir? Denetim bulguları doğrultusunda bugüne dek kaç işyeri ile yapılan anlaşmalar feshedilmiştir?