15 Mayıs Kürt Dil Bayramı Kutlu Olsun! – 15ê Gulanê Roja Zimanê Kurdî Pîroz Be!
Kürt halkının yüzyıllardır bu coğrafyada kültürel ve toplumsal birikimin en temel taşı olan Kürtçe; inkâr, yasaklama ve asimilasyon politikalarına rağmen yaşamaya, gelişmeye, direnmeye devam ediyor. 15 Mayıs Kürt Dil Bayramı, halkımızın eşit yurttaşlık ve ulusal demokratik hakları için mücadelesinin de günüdür.
Cumhuriyet tarihi boyunca Kürtçe; yasaklandı, kamusal alandan dışlandı, eğitim dili olmadı. Kürtçe konuştuğu için insanlar cezalandırıldı, sürgün edildi, çocuklar anadilinden koparıldı. Köy isimlerinden sokak tabelalarına, kültür-sanat alanından eğitim kurumlarına kadar Kürtçeyi görünmez kılmayı hedefleyen politikalar yıllarca sürdürüldü. Bugün hâlâ anadilinde eğitim hakkı tanınmamakta, Kürtçe üzerindeki engeller ve baskılar devam etmektedir.
Bir buçuk yılı aşkındır süren ve tarafların kendine göre adlandırmalar yaptığı, yıllardır verilen mücadeleler sonucu yeniden gündeme gelen Kürt meselesinde “çözüm”, “barış” ve “demokratikleşme” yalnızca tek taraflı adımlarla değil, Kürt halkının temel demokratik haklarının tanınmasıyla gerçekleşebilir.
Bugün gelinen aşamada hâlâ devlet tarafından somut, kalıcı demokratik adımlar atılmış değil. Kamusal hizmetlerde Kürtçenin kullanımının önünde engellerin kaldırılması saray rejimi tarafından gündem dahi edilmiş değil.
Kürtçe bu toprakların kadim dillerinden biridir. Çok dilli, çok kültürlü bir yaşam mümkündür. Eşitlik temelinde bir arada yaşamın ve barışın yolu; farklı halkların ve dillerin özgürce var olabildiği demokratik bir düzenden geçer.
Kürtçenin kamusal alanda özgürce kullanılmasının önü açılmalı; anadilinde eğitim hakkı güvence altına alınmalı; tüm kamu kurumlarında Kürtçe hizmet verilmesi sağlanmalı; kültür, sanat ve medya alanlarında Kürtçe üzerindeki baskılara ve yasaklamalara son verilmelidir.
Yıllardır sürdürülen inkâr ve asimilasyon politikalarının son bulması; Kürtçenin anayasal ve yasal güvenceye kavuşturulması ertelenemez bir ihtiyaçtır.
15 Mayıs Kürt Dil Bayramı’nda; diline sahip çıkan, onu yaşatan, üreten ve gelecek kuşaklara aktaran tüm halkımızı birlik olmaya, dilimiz, kimliğimiz, kültürümüz için mücadele etmeye çağırıyoruz.
Anadil olmadan yaşam olmaz!
15 Gulan Roja Zimanê Kurdî pîroz be!
***
Zimanê Kurdî, ku bi sedsalan e kevirê bingehîn ê mîrateya çandî û civakî ya gelê Kurd li vê herêmê ye, tevî polîtîkayên înkar, qedexekirin û asîmîlasyonê jî dijî, pêş dikeve û li ber xwe dide. 15ê Gulanê Roja Zimanê Kurdî di heman demê de rojek e ku têkoşîna gelê me ji bo hemwelatîbûna wekhev û mafên neteweyî û demokratîk bi bîr tîne.
Di seranserê dîroka Komarê de, zimanê Kurdî qedexe bû, ji qada giştî hate dûrxistin û ji zimanê perwerdehiyê hate dûrxistin. Mirov ji ber axaftina bi Kurdî hatin cezakirin û sirgûnkirin, û zarok ji zimanê xwe yê dayikê hatin veqetandin. Polîtîkayên ku armanc dikirin zimanê Kurdî bê dîtin, ji navên gundan û tabelayên kolanan bigire heya qadên çandî û hunerî û saziyên perwerdehiyê, bi salan hatin meşandin. Îro jî, mafê perwerdehiya bi zimanê dayikê nayê naskirin, û astengî û zextên li ser zimanê Kurdî berdewam dikin. Di pirsgirêka Kurd de, ku di encama têkoşîna bi salan de ji nû ve vejiyaye û ku yek û nîv alî ji bo danasîna wê şertên xwe hene, “çareserî”, “aştî” û “demokratîkbûn” tenê ne bi gavên yekalî, lê bi naskirina mafên bingehîn ên demokratîk ên gelê Kurd dikare were bidestxistin. Di vê qonaxê de, dewletê hîn jî tu gavên demokratîk ên berbiçav û mayînde neavêtiye. Rakirina astengiyên li pêşiya karanîna Kurdî di xizmetên giştî de jî neketiye rojeva rejîma serayê.
Kurdî yek ji zimanên kevnar ên van axan e. Jiyaneke pirzimanî û pirçandî mimkun e. Rêya jiyana bi hev re ya aştiyane li ser bingeha wekheviyê di sîstemeke demokratîk re derbas dibe ku tê de gel û zimanên cuda dikarin bi azadî bijîn.
Divê bikaranîna azad a Kurdî di qada giştî de were hêsankirin; divê mafê perwerdehiya bi zimanê dayikê were misogerkirin; divê xizmetguzariyên bi Kurdî di hemû saziyên giştî de werin peyda kirin; û divê zext û qedexeyên li ser Kurdî di warên çand, huner û medyayê de bi dawî bibin. Bidawîanîna polîtîkayên înkar û asîmîlasyonê yên ku bi salan e têne meşandin û misogerkirina parastina destûrî û yasayî ya zimanê Kurdî, pêwîstiyek lezgîn e.
Di 15ê Gulanê, Roja Zimanê Kurdî de, em bang li hemû gelê xwe dikin ku zimanê xwe qedir digirin, diparêzin, hildiberînin û digihînin nifşên pêşerojê, ku ji bo ziman, nasname û çanda xwe bibin yek û têbikoşin.
Bê Ziman Jiyan Nabe
15 Gulan Roja Zimanê Kurdî pîroz be!
Emek Partisi Bölge Örgütü – Rexistana Herêmî ya Partiya Kedê
